Scheiding en problemen van jeugdigen

Interventies voor jeugdigen met gescheiden ouders

Zorg aan de jeugdige en/of aan de ouders

Op wie moet de zorg zich richten als een scheidingskind met problemen wordt aangemeld bij een jeugdprofessional? Uit onderzoek is duidelijk geworden dat de behandeling zich zowel op de jeugdige als op de ouders moet richten. De hoogste prioriteit moet worden gegeven aan pogingen om de conflicten tussen de ouders te verminderen, hen te leren geen ruzie te maken in het bijzijn van hun kind, en hen te wijzen op het belang van het maken van gezamenlijke afspraken over hun kind.
Eerst moet een uitgebreide anamnese worden afgenomen bij de jeugdige en zijn ouders. Een diagnostisch scheidings(taxatie)-instrument bestaat nog niet, zodat de diagnose afhangt van de klinische blik van de beroepskracht.
Uitgangspunt in het contact met ouders blijft dat de jeugdprofessional zich niet moet richten op de conflictueuze communicatiestijl, maar op de manier waarop ouders gezamenlijk (vanuit een wij-benadering) vorm willen geven aan het contact. Dit betekent dat zij hun wensen en belangen bespreekbaar maken en dat ouders in het gesprek op hun ouderrol worden aangesproken. Ouders communiceren en handelen vanuit hun positie als ouder voor hun kind. Zij zijn samen verantwoordelijk voor hun kind en moeten zich ervan bewust zijn dat hun kind de emotionele steun van beide ouders nodig heeft.

Het is van belang ouders te stimuleren om op een niet-belastende manier over de andere ouder te communiceren, en om te praten op een rustige manier zonder de andere ouder te diskwalificeren of negatieve uitlatingen over de andere ouder te doen. Ouders moeten de ruimte krijgen voor hun eigen emoties, met het doel om samen met de andere ouder te kunnen bouwen aan gezamenlijke afspraken over hun kind. Concreet vraagt dit van een professional een nieuwsgierige en empathische houding in het contact met de ouders. Dat wil zeggen: werkelijk nieuwsgierig zijn naar de gedachten en gevoelens van de ouders, veel open vragen stellen, de ambivalentie of strijd die de ouders laten zien erkennen, en doorvragen. Voorbeelden van open vragen zijn:

  • Wat vindt u vervelend aan de huidige situatie?

  • Op welke manier houdt dit u bezig?

  • Hoe zou u zich voelen als het anders zou gaan?

  • Wat en wie zou u steun kunnen bieden bij de totstandkoming bij veranderingen?

  • Hoe belangrijk is dit voor u?

… Meer

Zulke vragen kunnen ouders motiveren om met elkaar in gesprek te gaan en gezamenlijk hun gedeelde zorg kenbaar te maken, en om te voorkomen dat zij in een strijd blijven vastzitten.
Naast een empathische houding zijn vaardigheden in reflectief luisteren en kunnen herkaderen belangrijk. Bijvoorbeeld als een ouder zegt: ‘Ik heb het al zo vaak geprobeerd, en het is niet gelukt’, dan zou een reactie kunnen zijn: ‘Hieruit blijkt dat u een echte doorzetter bent, zelfs al wordt u tegengewerkt’. Of als een ouder zegt: ‘Ze liegt altijd en is niet te vertrouwen’, dan zou de hulpverlener kunnen zeggen: ‘Ik hoor dat vertrouwen een belangrijk aandachtspunt voor u is en dat u afspraken vast wilt leggen’.

Ook oplossingsgericht werken en mediation-technieken kunnen helpen. Denk aan zogenaamde schaalvragen. Deze kunnen de mate waarin ouders problemen ervaren verhelderen, maar ook worden toegepast om de motivatie en het vertrouwen te meten. ‘Stel, u heeft een schaal van 1 tot 10. Bij 1 is uw probleem het ergst en 10 staat voor de dag na het wonder. Hoe erg was het probleem de afgelopen tijd? Neem plaats op de schaal en licht dit toe. Wat kunt u doen of heeft u nodig om een stap hoger te komen op de schaal? Aan welke kleine veranderingen kunt u zien of u dichter bij uw doel komt?’

Vertel aan ouders dat kinderen zeggen:

  • laat ons alsjeblieft geen kant kiezen;

  • maak geen ruzie waar wij bij zijn;

  • zeg geen slechte dingen over elkaar tegen ons;

  • geef ons de tijd om te wennen aan de nieuwe situatie;

  • luister echt naar wat we te zeggen hebben;

  • geef ons de ruimte om van jullie beiden te houden;

  • vergeet niet dat jullie samen voor ons gekozen hebben.

… Meer

Interventies gericht op jeugdigen
Algemene adviezen naar leeftijd van de jeugdigen
Reageer!