Scheiding en problemen van jeugdigen

Interventies voor jeugdigen met gescheiden ouders

Aanbevelingen

  • Weet dat de belangrijkste risicofactoren voor problemen bij jeugdigen vóór, tijdens en na de scheiding zijn: familiaal geweld, ernstige en langdurige ruzies tussen ouders, een slechte band met de inwonende ouder, met de uitwonende ouder, met de stiefouder, en het aantal bijkomende veranderingen, inclusief financiële achteruitgang.

  • Ken de belangrijkste punten uit de Wet Bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding en uit het ouderschapsplan.

  • Informeer naar de huidige gezinssituatie van beide ouders bij het maken van afwegingen voor een bepaalde zorgregeling of een bepaalde omgangsregeling. Voor jeugdigen is het belangrijk dat hun ouders het eens zijn over de regeling.

  • Houd bij afwegingen voor (veranderingen in) een bepaalde zorgregeling of een bepaalde omgangsregeling rekening met het gezinssysteem vóór de scheiding, de ontwikkelingsfase van de jeugdige, de kwaliteit van de band met de ouders, de woonsituatie, de mate van conflicten tussen de ouders, het ouderschapsplan en de wil van de jeugdige.

  • Is er sprake van gezamenlijk ouderlijk gezag, kijk dan eerst naar de afspraken in het ouderschapsplan en vervolgens naar de ontwikkelingscondities van de jeugdige (hoe is de veiligheid en zorg voor de jeugdige geregeld, wat is het toekomstperspectief, wat wil de jeugdige?).

  • Als blijkt dat een jeugdige ernstige problemen heeft vanwege chronische ouderlijke conflicten, onderneem dan eerst (hernieuwde) pogingen om de ouders te leren hun conflicten te beheersen. Eventueel kan de rechter de zorg- of omgangsregeling opnieuw beoordelen.

  • Is er sprake van eenhoofdig gezag, dan gelden soortgelijke overwegingen als bij gezamenlijk gezag, maar nu voor de omgangsregeling. Pogingen de ouders te leren hun conflicten te beheersen verdienen de voorkeur. Daarna kan eventueel de rechter opnieuw om een oordeel worden gevraagd.

  • Is er sprake van een scheiding of heftige conflicten tussen de ouders, richt de begeleiding dan zowel op de ouders als op de jeugdige. Het horen en betrekken van meerdere informanten (de jeugdige, school, familieleden, huisarts) kan noodzakelijk zijn. Neem kennis van het aanbod aan interventies voor jeugdigen, ouders en gezinnen in de regio. Voorkom een zoektocht naar de juiste hulp.

  • Betrek steeds de ouders bij de ondersteuning. Schenk daarbij aandacht aan de relatie tussen de ondersteuning en de opvoeding. Houd ook rekening met de leeftijd en de ontwikkelingsfase van de jeugdige.

  • Maak ouders ervan bewust dat het voor hun kind belangrijk is dat zij hun conflicten beheersen. Leer hen dus geen ruzie te maken in het bijzijn van hun kind, en wijs hen erop dat zij er goed aan doen gezamenlijke afspraken over hun kind te maken. Stimuleer ouders om deel te nemen aan programma’s die gericht zijn op het leren beheersen van ruzies, op (familie)mediation en/of op het versterken van hun (ouder)relatie. Of motiveer de ouders individuele hulp te zoeken.

  • Stimuleer ouders en kinderen van scheidende of gescheiden ouders deel te nemen aan een programma zoals KIES, !JES het brugproject of Dappere Dino’s. Adviseer zo nodig individuele hulpverlening. Wijs indien nodig op de mogelijkheid van OTS, uithuisplaatsing en de mogelijkheid om een bijzondere curator in te schakelen. In de Richtlijn Uithuisplaatsing voor jeugdhulp en jeugdbescherming is onder andere een overzicht te vinden van ‘evidence based’ en ‘practice based’ kennis op het gebied van het uit huis plaatsen van jeugdigen in de jeugdhulp en jeugdbescherming, de rol van jeugdigen en ouders bij het beslissen over het uit huis plaatsen en effectieve interventies om een uithuisplaatsing te voorkomen.

  • Weet dat bij nieuwe gezinnen na een scheiding de gezinsverhoudingen nog complexer worden. Daarom:

    • Adviseer aanwezige stiefouders om zich vooral de eerste tijd buiten de opvoeding te houden.
    • Wijs de biologische ouder op haar/zijn spilfunctie in het nieuwe gezin.

    Informeer partners in stiefgezinnen op het bestaan van groepsbijeenkomsten voor (stief)ouders.

  • Raadpleeg ook de Richtlijn Samen met ouders en jeugdige beslissen over passende hulp voor jeugdhulp en jeugdbescherming. In deze richtlijn wordt beschreven hoe jeugdprofessionals het beste de vraag van ouders en jeugdige kunnen verhelderen en een samenwerkingsrelatie kunnen aangaan en hoe zij het beste in dialoog met ouders en jeugdige doelen en een plan voor passende hulp kunnen opstellen.

… Meer

Overwegingen
Reageer!