Uithuisplaatsing

Besluitvorming

De rol van ouders en jeugdige in besluitvorming

Het IVRK stelt dat elke jeugdige het recht heeft zijn mening te geven over alle zaken die hem betreffen, waarbij er een passend belang moet worden gehecht aan die mening. De Wet op de Jeugdzorg differentieert de wijze waarop jeugdigen bij de besluitvorming betrokken zijn naar leeftijd. Het IVRK is echter leidend, dus elke jeugdige heeft het recht zijn mening te geven en gehoord te worden, ongeacht zijn leeftijd. Is een jeugdige jonger dan zestien jaar, dan hebben ouders recht op informatie, recht op inzage en recht om hun mening te geven. Voor de behandeling van jeugdigen tussen twaalf en zestien jaar is zowel instemming van de ouders als de jeugdige nodig.

Gezamenlijke besluitvorming blijkt bij volwassenen een gunstige uitwerking te hebben op de acceptatie van een bewezen effectieve behandeling en op therapietrouw. Hierdoor zijn de effecten van de behandeling groter. Ouders willen graag betrokken zijn bij de besluitvorming. Ze vinden het belangrijk dat de hulpverlener informatie geeft over alle mogelijke behandelvormen. Ze willen graag beslissen in dialoog, maar dat betekent niet altijd dat zij de definitieve knoop willen doorhakken. Hun eigen bijdrage zien zij vooral gelegen in het delen van de ervaringen die zij met (het gedrag van) de jeugdige hebben. Om ouders te betrekken bij de besluitvorming bevelen Romanelli en collega’s aan om goed getrainde mentoren in te zetten die zelf als ouders te maken hebben gehad met de uithuisplaatsing van hun kind. Daarnaast dienen ouders duidelijke uitleg te krijgen over de uithuisplaatsing, en over hun rechten en verantwoordelijkheden, en wordt regelmatig gecheckt of ouders deze uitleg begrijpen. Ook wordt aanbevolen om hulpverleners te trainen in strategieën waarmee zij gezinnen kunnen betrekken bij het besluitvormingsproces. Zulke strategieën zijn bijvoorbeeld motiverende gespreksvoering, Relationele gezinstherapie en family group conferences.

In de jeugdbescherming blijkt participatie van jeugdige in het besluitvormingsproces hun veiligheid en welzijn te vergroten. Jeugdigen denken heel verschillend over de mate waarin zij willen participeren in de besluitvorming. Zij willen vooral inspraak hebben in kleine alledaagse beslissingen over hun zorg en behandeling. Over meer serieuze beslissingen ten aanzien van behandeling zijn de meningen verdeeld: sommigen laten deze liever over aan hun ouders of professionals, terwijl anderen hierover willen meedenken en meebeslissen.

De wetenschappelijke literatuur laat het belang van beslissen in dialoog met ouders en jeugdigen zien. Er is echter nauwelijks onderzoek gedaan naar de manier waarop hulpverleners het beste samen met ouders en jeugdigen kunnen beslissen, en naar de methoden en technieken die zij kunnen inzetten om gezinnen te activeren tot participatie in de besluitvorming. Op basis van theorie en onderzoek komt naar voren dat er diverse mogelijke methoden zijn waarmee hulpverleners gezinnen actief kunnen betrekken in de besluitvorming. Denk aan motiverende en oplossingsgerichte gesprekstechnieken, Signs of Safety en de Eigen Kracht-conferentie/familienetwerkberaad.

Overige overwegingen
Besluitvorming
Reageer!