Scheiding en problemen van jeugdigen

Samenwerking met ouders en met het netwerk

Noodzakelijke kennis van de beroepskracht

Om ouders en jeugdigen in een scheidingssituatie goed te kunnen ondersteunen, is het van belang dat jeugdprofessionals oog hebben voor verschillende aspecten van een scheidingssituatie. Het gaat hierbij om:

  • juridische aspecten;

  • relationele aspecten;

  • ouderschapsaspecten;

  • veiligheidsaspecten.

… Meer

Juridische aspecten

 Om ouders op een juiste wijze bij de hulpverlening te betrekken dienen jeugdprofessionals zicht te hebben op relevante juridische kaders bij een scheiding. Bij elke scheiding horen ze de inhoud van het ouderschapsplan te kennen en te weten hoe het gezag, de zorg en de omgang geregeld zijn. Zo leert de jeugdprofessional wie van de betrokkenen welke informatie dient te ontvangen en wie bevoegd is besluiten te nemen. In bijlage 4 is een lijst opgenomen van juridische begrippen.
De jeugdprofessional moet ook kennis hebben van mogelijke interventies bij zeer conflictueuze scheidingen, zoals ondertoezichtstelling (OTS), uithuisplaatsing en de bijzondere curator. Bovendien dient de jeugdprofessional op de hoogte te zijn van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling zodat hij weet hoe te handelen bij (een vermoeden van) kindermishandeling.

Relationele aspecten

Jeugdprofessionals doen er goed aan in de omgang met jeugdigen in scheidingssituaties aandacht te schenken aan de relatieproblemen die er tussen de ex-partners kunnen spelen. Ze moeten ouders ervan bewust maken hoezeer hun geruzie de ontwikkeling van hun kind negatief beïnvloedt. Indien mogelijk kan de hulpverlener de ouders zelf begeleiden in hun conflicthantering of doorverwijzen naar andere hulpverlening zodat zij hun emoties (jaloezie, verdriet) kunnen verwerken. Met een scheiding komen ook de opvoedvaardigheden van beide ouders in een ander licht te staan. De bestaande patronen worden doorbroken waardoor elke individuele ouder wordt gedwongen een nieuwe rol aan te nemen. Jeugdprofessionals kunnen ouders hierbij helpen door informatie en voorlichting te geven over ouderschap en stiefouderschap na scheiding. Belangrijk aandachtspunt hierbij is de rol van een nieuwe partner, al dan niet met eigen kinderen. Vaak is het raadzaam om ouders te verwijzen naar relevante opvoedcursussen.

Ouderschapsaspecten

Oudergericht werken vraagt van alle professionals en organisaties dat zij zich er in het contact met ouders van bewust zijn dat ouders zich kwetsbaar kunnen voelen over hun ouderschap. Om ouders (opnieuw) in hun kracht als opvoeder te zetten is het van belang dat professionals ouders als opvoeders erkennen en hen deelgenoot maken van de hulpverlening en de relevante beslissingen. Dit betreft daarmee ook het tijdig informeren van de ouder die geen gezag heeft.
De professional dient te benadrukken dat beide ouders goede ouders zijn die elk hun sterke en minder sterke kanten hebben. Maar ook wanneer er sprake is van falend opvoederschap dient de professional zich met de ouders bezig te houden. Ouderschap is tenslotte meer dan opvoederschap: ook als een jeugdige bijvoorbeeld uit huis wordt geplaatst, blijft de relatie tussen ouder en kind (met bijbehorende verantwoordelijkheden) bestaan. Idealiter wijst de professional de ouder hierop, zodat de ouder in staat is om aan zijn verantwoordelijkheden vorm en inhoud te geven en mee te denken en mee te beslissen over het belang van het kind.

Veiligheidsaspecten

In conflictueuze scheidingssituaties is er een veel grotere kans op kindermishandeling en huiselijk geweld. Jeugdprofessionals moeten in deze situaties extra alert zijn op signalen hiervan. Zij dienen hierover op een niet-veroordelende toon het gesprek met de ouders te durven aangaan, en te weten wanneer ze een hulpverlener moeten inschakelen die het eventueel van hen kan overnemen. De Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling dient te gelden als leidraad voor het handelen bij (een vermoeden van) kindermishandeling.

Samenwerking in de begeleiding van ouders en jeugdigen
Omgaan met ouders
Reageer!