Samen met ouders en jeugdige beslissen over passende hulp

Het beslisproces

Aanbevelingen

De werkgroep doet de volgende aanbevelingen:

  • Beoordeel samen met ouders en jeugdige wat de aard en ernst van hun vraag of probleem is en beslis samen over de best passende hulp. Elke professional die beslissingen neemt over de inzet van hulp doorloopt de volgende kernstappen:

    1. vraagverheldering;
    2. probleem- en krachtenanalyse;
    3. doelen opstellen;
    4. beslissen over passende hulp;
      1. netwerk verkennen en mobiliseren;
      2. beslissen over hulp;
    5. uitvoeren van de hulp (niet uitgewerkt in deze richtlijn);
    6. evalueren van de resultaten van de hulp en beslissen over vervolg of beëindiging.

    Een verdere uitwerking hiervan is te vinden in werkkaart 2 (pdf): Hoofdstappen beslisproces. De beslissingen die jeugdprofessionals samen met ouders en jeugdige tijdens deze stappen nemen, worden verder uitgewerkt in de afzonderlijke uitgangsvragen.

  • Voer elke stap zo veel mogelijk in dialoog met de ouders en/of de jeugdige uit (tenzij er reden is om in te grijpen omdat de veiligheid van de jeugdige in het geding is). Leg gedachten en overwegingen die je hebt aan ouders en jeugdigen voor.
    Wanneer ouders en/of jeugdige zeggen of op een andere manier laten blijken dat ze de verantwoordelijkheid voor de beslissing bij jou als jeugdprofessional willen leggen, overleg dan met hen in welke mate en hoe zij willen participeren in het besluitvormingsproces en vraag hen wel steeds naar wensen en behoeften ten aanzien van de hulp.

    De stappen voor gezamenlijke besluitvorming komen terug in de uitwerking van de volgende uitgangsvragen (hoofdstukken Samen met ouders en jeugdige beslissen over passende hulp, Probleem- en krachtenanalyse, Doelen opstellen en beslissen over hulp en Omgaan met diversiteit).

  • Wees je ervan bewust dat beslissen moeilijk is en dat mensen er in het algemeen moeite mee hebben om veel informatie te verwerken. Zorg er daarom voor dat je helder onderscheid maakt tussen de informatie die je verzamelt, de gedachten en ideeën die je daarover hebt, de conclusies die je trekt en de beslissingen die je op basis daarvan neemt.
    Gebruik hulpmiddelen om valkuilen in besluitvorming te vermijden en reflecteer samen met een gedragswetenschapper regelmatig op de lopende zaken.

  • Verzamel alleen die informatie die nodig is om de vraag van de cliënt te verhelderen, de doelen van de cliënt te bereiken en beslissingen over passende hulp te nemen. Waak echter voor een kokervisie en houd rekening met meerdere mogelijke verklaringen voor symptomen of signalen van problemen.
    Verdere uitwerking van de informatieverzameling is te vinden onder de Vraagverheldering en samenwerkingsrelatie en Probleem- en krachtenanalyse.

  • Houd gedurende het hele besluitvormingsproces aandacht voor de veiligheid van de jeugdige, de motivatie van ouders en jeugdige en de (mogelijke) betrokkenheid van het sociale netwerk. Waar dit een expliciet aandachtspunt is, wordt dit bij de volgende uitgangsvragen verder uitgewerkt.

  • Beslis weloverwogen welke instrumenten en middelen (vragenlijst, observatie, interview, bestaande dossiers en/of informatie van derden) het beste ingezet kunnen worden om de problemen en krachten verder in kaart te brengen en te beslissen over passende hulp. Schakel indien nodig een specialist/expert in voor verdere diagnostiek.

  • Maak gebruik van gestandaardiseerde en gevalideerde instrumenten en breed gewaardeerde hulpmiddelen om de aard en ernst van de problemen en de krachten in kaart te brengen. Verdere aanbevelingen over het gebruik van instrumenten zijn te vinden bij de probleem- en krachtenanalyse. Interpreteer als gedragswetenschapper zorgvuldig de meetresultaten en breng ze in perspectief met andere informatie die verzameld is.

  • Spreek cruciale beslissingen (conclusies van probleem- en krachtenanalyse, beslissing over de koers die uitgezet is of moet worden, beslissing over een aanbod voor hulp) van tevoren door met de gedragswetenschapper.
    Bevraag als gedragswetenschapper zorgvuldig wat de verzamelde feiten zijn, welke mening en beleving ouders, jeugdige en jeugdzorgwerker daarbij hebben en trek een heldere conclusie over wat er aan de hand is. Help de uitvoerende jeugdzorgwerker om te reflecteren op de zaak en helder uit te leggen waarom hij tot bepaalde conclusies is gekomen.

  • Zorg dat je als professional die samen met ouders en jeugdige beslist over passende hulp kennis hebt van ontwikkelings- en opvoedingstaken (zie paragraaf 3.3.1 van de onderbouwing, pdf). Raadpleeg bij onvoldoende kennis over ontwikkelings- en gedragsproblematiek een gedragswetenschapper.

  • Zorg dat je als professional die samen met ouders en jeugdige beslist over passende hulp weet wat belangrijke aandachtspunten zijn in het beoordelen van de aard en ernst van de problemen (inclusief risico- en beschermende factoren, veroorzakende en instandhoudende factoren en sterke kanten van ouders en jeugdige).

  • Zorg dat je als professional beschikt over de analytische, gespreks- en schrijfvaardigheden die nodig zijn om het beslisproces verantwoord te kunnen uitvoeren.

  • Bespreek altijd met ouders en jeugdige of en hoe de informatie-uitwisseling en afstemming van hulp plaats gaat vinden (denk aan huisarts, school, vrijetijdsbesteding). Laat ouders en jeugdige deze informatie-uitwisseling zoveel mogelijk zelf doen, of doe het samen met ouders en jeugdige. Vraag toestemming om informatie bij andere professionals op te vragen. Vraag alleen geen toestemming om informatie uit te wisselen met andere professionals als de veiligheid van de jeugdige in gevaar is.

… Meer

Instrumenten
Reageer!