Problematische gehechtheid

Preventie en interventie

Interventies tot zeven jaar

Uit onderzoek blijkt dat met name kortdurende interventies gericht op het verbeteren van de sensitieve opvoedingshouding effectief zijn. Ouders verbeteren hun eigen gedrag ten opzichte van hun kind, en het kind reageert daar positief op: het gaat zich na verloop van tijd veilig hechten aan de ouders. Dergelijke interventies blijken goed te werken als gebruik gemaakt wordt van video-feedback. Dat wil zeggen: de trainer filmt de ouder in de alledaagse omgang met het kind en selecteert daaruit situaties waarin de ouder heel positief en sensitief op het kind reageerde. Door het positieve gedrag van de ouder uit te vergroten en de aandacht te vestigen op de positieve effecten die dat gedrag op het kind heeft, wordt de ouder gestimuleerd om zulk gedrag veel vaker te laten zien. Ook voor pleeg/stief- en adoptieouders kunnen deze interventies een goed middel zijn, eveneens ter voorbereiding op de komst van hun kind.

Er zijn vijf erkende interventies in Nederland die de ontwikkeling van veilige gehechtheid bij jonge kinderen (tot en met 7 jaar) stimuleren door het opvoedgedrag van de ouder aan te pakken.

Video-feedback Intervention to promote Positive Parenting and Sensitive Discipline (VIPP-SD)

VIPP-SD is een gedragsinterventie voor ouders met kinderen in de leeftijd van 1 tot en met 3 jaar die lastig, externaliserend gedrag vertonen (Juffer, Bakermans-Kranenburg, & van IJzendoorn, 2008; Juffer & Van IJzendoorn, 2008). Het programma is erop gericht de opvoedingsvaardigheden van de ouders te versterken door aandacht te schenken aan positieve interactie en sensitieve disciplineringstrategieën. Tijdens 6 huisbezoeken krijgen de ouders feedback op video-opnamen van interacties tussen ouders en kind. Dat werkt. De VIPP-SD-interventie is effectief gebleken bij ouders met een belast, onveilig gehechtheidsverleden, bij ouders met een eetstoornis, bij insensitieve ouders en bij risicogroepen, bijvoorbeeld kinderen met externaliserend probleemgedrag of adoptiekinderen.

  • Effectief volgens sterke aanwijzingen; geschikt voor ouders van kinderen van 1 tot en met 3 jaar;

  • Geschikt voor kinderen met milde gedragsproblemen.

… Meer

Ouder-baby-interventie

De Ouder-baby-interventie is een geïndiceerde, preventieve interventie, gericht op depressieve moeders met een jong kind (tot en met twaalf maanden). Doel is het verbeteren van de sensitieve responsiviteit van de moeder. De hulpverlener bekrachtigt positieve interacties tussen moeder en kind en stimuleert nieuwe interacties. Dat doet de hulpverlener onder andere door de moeder met behulp van video-opnamen te wijzen op haar cognities en attributies. De Ouder-baby-interventie blijkt het sensitieve gedrag van de moeder te verbeteren. Uiteindelijk doel is te voorkomen dat het kind op latere leeftijd psychosociale problemen ontwikkelt.

  • Effectief volgens goede aanwijzingen;

  • Geschikt voor depressieve moeders van een baby tot en met 12 maanden.

… Meer

Basic Trustmethode

De Basic Trustmethode is een kortdurende interventie voor kinderen van 2 tot en met 5 jaar die kampen met gedrags- en/of emotionele problemen en een problematische gehechtheidsrelatie (Polderman, Kellaert-Knol, & Stams, 2011). In 8 sessies wordt – met behulp van video-hometraining (VHT) – gewerkt aan de problematiek van het kind. Vier keer wordt de interactie tussen ouders en kind bij de ouders thuis gefilmd. Ook zijn er 4 terugkijksessies. Daarbij bespreekt de trainer samen met de ouders de opnames en laat hij de ouders goede voorbeelden zien. Daarnaast krijgen de ouders psycho-educatie over de dynamiek achter de symptomen en opvoedingsadviezen die gericht zijn op de gehechtheid. Tevens wordt veel aandacht besteed aan het ‘veilig disciplineren’.

  • Goed onderbouwd;

  • Geschikt voor ouders van kinderen van 2 tot en met 5 jaar;

  • Geschikt voor kinderen met milde gedragsproblemen en/of emotionele problemen.

… Meer

Parent-Child Interaction Therapy (PCIT)

PCIT moet de opvoedingsvaardigheden van de ouder met een kind met ernstige gedragsproblemen vergroten. Ook richt de therapie zich op het verbeteren van de ouder-kindrelatie. Dat gebeurt door ouders en kind de opdracht te geven om samen in een spelkamer iets leuks te gaan doen. Een van de ouders wordt daarbij via een oortje gecoacht door een therapeut die achter een one-way-screen meekijkt (‘livecoaching’). In de eerste fase van PCIT worden de ouders getraind om positieve aandachtsvaardigheden in te zetten. Denk aan nadoen, benoemen, prijzen, sensitief reageren, een enthousiaste toon gebruiken. Tegelijkertijd dienen de ouders mild verstorend gedrag actief te negeren. In de tweede fase worden ouders getraind in het disciplineren. Dat wil zeggen dat ze leren hoe ze op een effectieve manier opdrachten kunnen geven en kunnen reageren op verzet van het kind. Het gaat er in deze fase dus vooral om de gehoorzaamheid van het kind te verbeteren.

  • Goed onderbouwd (herbeoordeling juni 2015: effectief volgens eerste aanwijzingen);

  • Geschikt voor ouders van kinderen van 2 tot en met 7 jaar;

  • Geschikt voor kinderen met ernstige gedragsproblemen.

… Meer

Kortdurende video-hometraining (K-VHT) in gezinnen met jonge kinderen

K-VHT is een gedragsinterventie voor ouders die opvoedingsvragen hebben of spanning en problemen ervaren in de opvoeding. Het programma moet de opvoedingsvaardigheden van ouders versterken en zo de ouder-kindrelatie verbeteren. Tijdens zes huisbezoeken krijgen de ouders feedback op video-opnamen van interacties tussen hen en het kind. Er zijn aanwijzingen dat video-feedback de interactievaardigheden van de ouders kan verbeteren.

  • Goed onderbouwd;

  • Geschikt voor ouders met opvoedingsvragen over kinderen tot 4 jaar.

… Meer

Alle interventies zijn erop gericht ouders te leren sensitief of sensitiever op hun kind te reageren. Drie van de vijf interventies (PCIT, de VIPP-SD en Basic Trustmethode) beogen daarnaast ook de ouder te ondersteunen in hun omgang met probleemgedrag. De VIPP-SD en de Basic Trustmethode richten zich op milde gedragsproblemen, terwijl PCIT geschikt is voor veel zwaardere gedragsproblemen. De interventies zijn gerangschikt naar effectiviteit.

Wil je hier op reageren of heb je vragen? Neem dan contact met ons op.

Interventies vanaf zeven jaar
Inleiding
Reageer!