Problematische gehechtheid

Deze richtlijn gaat over kinderen en jongeren die een problematische gehechtheidsrelatie hebben met hun (pleeg/adoptie) ouders. Onveilig gehechte jeugdigen ontlenen geen of onvoldoende emotionele veiligheid aan de relatie met hun ouder(s). Problematische gehechtheidsrelaties kunnen een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven van het kind of de jongere, afhankelijk van de ernst van de gehechtheidsproblemen.

Naar Hoofdstukken

Zoeken

Uit de praktijk

‘De eerste stap is: wees alert op gehechtheid.’

Marieke Dondorp gezinsbegeleider bij Youké

Lees het verhaal van Marieke

Uit de praktijk

‘Werkkaarten zijn overzichtelijk en kort, iets waar wij met de steeds hogere werkdruk behoefte aan hebben. ’

Suzanne Teulings pedagogisch medewerker bij Youké

Lees het verhaal van Suzanne

?>

Aanbevelingen voor alle professionele opvoeders

  • Reageer invoelend en voorspelbaar op de jeugdige die aan je zorg is toevertrouwd. Zo kan de jeugdige een veilige gehechtheidsrelatie opbouwen.

  • Investeer in (de relatie met) de jeugdige. Neem de tijd om samen activiteiten te ondernemen, geef de jeugdige kind je volle aandacht. Luister en kijk goed naar de jeugdige (zie voor een uitgebreide beschrijving werkkaart 2).

?>

Aanbevelingen voor (ambulant) begeleiders

  • Wees alert op gehechtheid door erop te letten dat de jeugdige zich op z’n gemak voelt bij de persoon aan wie hij gehecht is. Voelt de jeugdige zich op z’n gemak bij die persoon, laat hij zich troosten of helpen, luistert hij doorgaans naar deze volwassene? Hebben ze samen plezier?

  • Benadruk dat het niet de schuld van de ouders is dat de jeugdige een problematische gehechtheidsrelatie heeft, maar dat de ouders wel kunnen bijdragen aan herstel van de gehechtheidsrelatie. Zoek de samenwerking met ouders, zodat zij gemotiveerd zijn om door jou gecoacht te worden.

  • Stuur een problematische gehechtheidsrelatie tussen jeugdige en ouder bij door de volwassene te begeleiden bij het sensitief en voorspelbaar reageren. Zie de voorbeelden van werkkaart 2 Hoe bouw je een veilige gehechtheidsrelatie op met een jeugdige?

  • Zorg dat gewerkt wordt aan de (psychiatrische) problemen van de ouders.

  • Bij het ondersteunen van ouders/verzorgers in de omgang met een jeugdige die een problematische gehechtheidsrelatie heeft, staan de begeleider enkele erkende interventies ter beschikking: de VIPP-SD, de Ouder-baby-interventie, PCIT, de Basic Trustmethode en K-VHT. De begeleider dient getraind te zijn in het toepassen van zo’n specifieke interventie.

  • Zie erop toe dat het aantal groepsleiders of begeleiders in de jeugdhulp en jeugdbescherming die de jeugdige regelmatig ziet zo klein mogelijk is.

?>

Aanbevelingen voor gedragswetenschappers

  • Screen altijd op problematische gehechtheid in de volgende situaties:

    • wanneer de jeugdige opgroeit in een gezin waarin … vermoedelijk mishandeling, verwaarlozing of huiselijk geweld aan de orde is (geweest); … één of beide ouders psychiatrische problemen heeft; … de stabiliteit en continuïteit van de ouder-kind relatie bedreigd wordt of al doorbroken is, bijv. door een verlies van een gehechtheidsfiguur of door een ziekenhuisopname van het kind op jonge leeftijd.
    • wanneer de jeugdige … een ontwikkelingsstoornis, autistische stoornis of verstandelijke beperking heeft; … geadopteerd is of opgroeit in een pleeggezin;

  • Volg bij iedere plaatsing van een jeugdige onder verantwoordelijkheid van Jeugdhulp het stappenplan Screening en diagnostiek (werkkaart 3).

  • Bestaat het vermoeden dat een jeugdige een problematische gehechtheidsrelatie heeft,onderzoek dit vermoeden systematisch, liefst met behulp van verschillende instrumenten, en volg een heldere procedure, zoals het stappenplan.

  • Jonge kinderen met een problematische gehechtheidsrelatie en gedragsproblemen worden behandeld met behulp van een van de volgende erkende interventies: de VIPP-SD, de Ouder-baby-interventie, PCIT, de Basic Trustmethode en K-VHT.

  • Ook wanneer een jeugdige ernstige problemen op het gebied van gehechtheid heeft (zoals een gedesorganiseerde, verstoorde gehechtheidsrelatie), plaats dan nog de jeugdige in een gezin of een gezinshuis. Daar is hij/zij het beste af.

  • Een jeugdige met een problematische gehechtheidsrelatie moet altijd over een langere tijdsperiode heen gevolgd worden. Zie erop toe dat dit gebeurt.

  • Bij een jeugdige met een problematische gehechtheidsrelatie moet ook altijd aandacht besteed worden aan de gedragsproblemen. Andersom moet bij een jeugdige die met gedragsproblemen bij Jeugdhulp aangemeld wordt, ook aandacht besteed worden aan de gehechtheidsrelatie met de ouders.

Netwerk Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming

28 april vond de tweede bijeenkomst van het Netwerk Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming plaats. Dit filmpje geeft een compilatie van deze middag.

Screening

Welke instrumenten kun je inzetten als je problematische gehechtheid vermoed?

Lees verder

Reageer!