Middelengebruik

Risicofactoren

Jeugdigen in de jeugdhulp en jeugdbescherming: een kwetsbare doelgroep

De overheid heeft onlangs de minimumleeftijd waarop er alcohol aan jeugdigen mag worden verkocht verhoogd naar achttien jaar. Dit geeft aan dat het gebruik van middelen gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.

Er blijken talloze risico- en beschermende factoren een rol te spelen bij de ontwikkeling van het middelengebruik van een jeugdige. Bij jeugdigen in de jeugdhulp en jeugdbescherming zijn de risicofactoren voor problematisch middelengebruik in ruime mate aanwezig, waarbij risicofactoren en middelengebruik elkaar onderling versterken. Bekende risicofactoren voor het ontwikkelen van problematisch middelengebruik zijn onder meer:

  • gebrekkige zelfcontrole en impulsiviteit;

  • oppositioneel opstandig of antisociaal gedrag;

  • andere psychische problemen, zoals angst, traumatisering en depressie;

  • lichte verstandelijke beperking (LVB);

  • op jonge leeftijd (aan het begin van de adolescentie of eerder) gestart met roken;

  • disfunctionerend gezin;

  • verslaafde ouder(s) of broer(s)/zus(sen);

  • leeftijdgenoten die middelen gebruiken;

  • contact hebben (gehad) met residentiële hulp;

  • schoolgerelateerde problemen;

  • armoede;

  • gebrekkige sociale controle;

  • negatieve life-events (verhuizing, scheiding, verlies van ouder enzovoort);

  • trauma.

… Meer

Deze factoren hangen op een complexe manier met elkaar samen. Middelengebruik kan de aanwezige risicofactoren bovendien versterken. Het Cumulatieve Risicomodel (Hermanns, 2009) gaat ervan uit dat problemen vooral ontstaan als er meer risicofactoren tegelijkertijd aanwezig zijn. Uit talloze studies blijkt dat de cumulatie van risico’s de kansen op allerlei problemen aanzienlijk verhoogt. Zijn er vier risicokenmerken aanwezig, dan vertienvoudigt de kans op het ontstaan van problemen. De achterliggende theorie van het Cumulatieve Risicomodel is dat een teveel aan stressoren leidt tot een ontregeling van de zelfregulatie van gezinsleden (vooral bij de ouders) en het gezin als geheel.

Psychische problemen als risicofactoren voor ontwikkeling van problematisch middelengebruik
Kernaanbeveling
Reageer!