KOPP

Gevolgen

De gevolgen per leeftijdsfase

Ongeborenen en pasgeborenen

Vrouwen met een psychische stoornis hebben gedurende een zwangerschap een verhoogd risico op terugval en een grotere kans op complicaties bij de bevalling. Psychische problemen tijdens de zwangerschap brengen ook risico’s met zich mee voor de ontwikkeling van de baby. Verschillende studies tonen aan dat psychische problemen van de aanstaande moeder, ook bij gebruik van psychofarmaca tijdens de zwangerschap, invloed hebben op het stressniveau en de cognitieve en emotionele ontwikkeling van de hersenen van de baby. Door de problemen van de moeder loopt het kind dus een grotere kans om later zelf psychische problemen te ontwikkelen.

Ook veelvuldig middelengebruik kan een schadelijke invloed hebben op de foetus. Zo kan het leiden tot het Neonataal Abstinentie Syndroom (NAS-syndroom), dat gekenmerkt wordt door ontwenningsverschijnselen bij de baby na de geboorte, of tot het Foetaal Alcohol Syndroom (FAS), dat gekenmerkt wordt door onder meer achterblijvende groei, gelaatsafwijkingen en afwijkingen aan het centraal zenuwstelsel.

Vrouwen met een psychische stoornis hebben gedurende een zwangerschap een verhoogd risico op terugval.

Yonkers, Vigod & Ross, 2012

Baby’s en peuters

Problematisch opvoedingsgedrag maakt dat baby’s en peuters een verhoogde kans hebben zich onveilig te hechten. Dit kan weer leiden tot emotionele en gedragsproblemen, zoals separatieangst, eet- en slaapproblemen. Ook lopen KOPP-baby’s en -peuters een verhoogd risico op een ontwikkelingsachterstand (van bijvoorbeeld spraak), een gebrekkige ego-ontwikkeling of terugval in gedrag dat bij een eerder ontwikkelingsstadium hoort (het kind gaat bijvoorbeeld weer in zijn broek plassen terwijl het al zindelijk was). Verder kunnen kinderen in deze leeftijd afwijkend spelgedrag vertonen. Ze spelen bijvoorbeeld helemaal niet of doen agressieve spelletjes.

Basisschoolkinderen

Al op jonge leeftijd kunnen KOPP-kinderen last hebben van schuldgevoelens, schaamte, bezorgdheid en eenzaamheid. Schuldgevoelens kunnen bijvoorbeeld optreden als het kind de oorzaak van de problemen van de ouder bij zichzelf legt. Ook parentificatie komt voor bij kinderen van deze leeftijd. Bovendien kan een gering gevoel van eigenwaarde het kind parten spelen. Daarnaast kunnen KOPP-kinderen angstig zijn vanwege de onvoorspelbare en soms onveilige thuissituatie. Vanwege die onvoorspelbare thuissituatie nemen ze vaak ook geen vriendjes of vriendinnetjes mee naar huis.

Ook gedrags- en aanpassingsproblemen komen voor. KOPP-kinderen kunnen zich bijvoorbeeld helemaal wegcijferen of aanpassen aan de wensen en behoeften van anderen. Bovendien kunnen KOPP-kinderen last hebben van psychosomatische klachten als hoofdpijn, buikpijn, slaapproblemen en eetproblemen, en willen ze soms niet naar school door separatieangst. Tot slot zijn KOPP-kinderen in vergelijking met hun leeftijdsgenoten in het algemeen sociaal minder vaardig. Dat komt doordat zij een goed rolmodel ontberen, maar ook doordat ze vaker onveilig gehecht zijn.

Al op jonge leeftijd kunnen KOPP-kinderen last hebben van schuldgevoelens, schaamte, bezorgdheid en eenzaamheid.

Östman, 2008

 

Jongeren

KOPP-jongeren kampen deels met dezelfde gevolgen als KOPP-basisschoolkinderen. Zo ervaren zij vaak een extreem verantwoordelijkheidsgevoel. Verder zijn zij vaak minder sociaal-vaardig dan leeftijdsgenoten. Ook kampen zij dikwijls met schaamte- en schuldgevoelens en verzuimen ze vaker door de problemen thuis en door ervaren overbelasting. Sommige KOPP-jongeren ontvluchten de thuissituatie door bijvoorbeeld weg te lopen of geen vrienden mee naar huis te nemen. Daarnaast hebben zij een verhoogde kans in agressief gedrag te vervallen.

Volwassenen

Het opgroeien in een KOPP-gezin kan ingrijpende gevolgen hebben die jarenlang door kunnen spelen, zelfs tot in de volwassenheid. Zo lopen KOPP-kinderen op latere leeftijd een verhoogd risico op het ontwikkelen van een stemmingsstoornis (depressie, bipolaire stoornis), angststoornis, gedragsstoornis en/of persoonlijkheidsstoornis en op problematisch middelengebruik.

Veelvoorkomende gevolgen
Het opvoedgedrag van de ouders
Reageer!